Thời gian gần đây, bệnh não mô cầu ghi nhận xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương trên cả nước. Một số ca mắc đã xuất hiện ở Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh và Phú Quốc, trong đó có trường hợp tử vong. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây qua đường hô hấp và có thể khiến người bệnh tử vong chỉ sau 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời.
Theo BSCKII. Nguyễn Hà Phương, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực Nhi – Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, vi khuẩn Neisseria meningitidis có thể tồn tại trong mũi họng người khỏe mạnh và bùng phát khi cơ thể suy yếu. Bác sĩ cho biết: “Vi khuẩn Neisseria meningitidis có thể tấn công hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não hoặc đi vào máu dẫn đến nhiễm trùng huyết. Đây là tình trạng khẩn cấp, tỷ lệ tử vong cao nếu không được xử trí trong 24 – 48 giờ đầu.”
Bệnh não mô cầu thường bắt đầu bằng những dấu hiệu giống cảm cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, khiến người bệnh dễ chủ quan. Tuy nhiên, theo bác sĩ Phương, “Chỉ sau vài giờ, người bệnh có thể chuyển sang nhiễm trùng huyết, rối loạn tri giác hoặc xuất hiện tử ban. Khi đã ở giai đoạn này, tốc độ diễn tiến rất nhanh và nguy cơ tử vong tăng cao.” Triệu chứng đặc trưng nhất là các nốt xuất huyết đỏ tím trên da, không biến mất khi ấn – dấu hiệu cảnh báo cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay lập tức.
Không chỉ nguy hiểm trong giai đoạn cấp tính, bệnh còn để lại nhiều di chứng nghiêm trọng. BSCKII. Phương cho biết: “Khoảng 20% người sống sót có nguy cơ bị tổn thương não, suy thận, mất thính lực hoặc hoại tử phải cắt cụt chi. Với trẻ nhỏ, hậu quả này có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất và tinh thần.”
Diễn biến ca bệnh trong thời gian gần đây cho thấy vi khuẩn có khả năng đang lưu hành trong cộng đồng ở mức cao. Môi trường đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại hoặc không gian kín dễ tạo điều kiện cho bệnh lan rộng. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người có hệ miễn dịch yếu là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng nhất.
Trước tình hình này, bác sĩ Phương khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh ngay từ sớm. “Tiêm vắc-xin là biện pháp hiệu quả nhất, đặc biệt với trẻ nhỏ và thanh thiếu niên. Ngoài ra, cần duy trì vệ sinh hô hấp, đeo khẩu trang khi ho – sốt và tránh dùng chung đồ cá nhân để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.”
Đối với những trường hợp đã tiếp xúc gần với ca bệnh, bác sĩ nhấn mạnh: “Thuốc dự phòng cần được dùng trong 24 giờ đầu để đạt hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, người dân tuyệt đối không tự ý mua thuốc mà cần có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.”
Ngành y tế vẫn đang theo dõi sát diễn biến ca bệnh và sẵn sàng triển khai biện pháp kiểm soát khi cần thiết. Trong bối cảnh bệnh diễn tiến nhanh và khó lường, việc nhận diện sớm triệu chứng, cảnh giác với các dấu hiệu bất thường và chủ động thực hiện khuyến cáo phòng bệnh sẽ góp phần quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ lan rộng trong cộng đồng.