Ma túy không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần mà còn có thể tác động đến hành vi, gia đình và cộng đồng. Chủ động tìm hiểu kiến thức, nhận diện nguy cơ, phòng ngừa từ sớm và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần thiết là những hành động thiết thực góp phần bảo vệ sức khỏe và xây dựng cộng đồng an toàn.
Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh về tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy, gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 và nội dung “Nâng cao hiệu quả truyền thông, giáo dục phòng, chống ma túy ở cơ sở”, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức gửi đến người bệnh, thân nhân, viên chức và người lao động bộ infographic tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy.
Ma túy và những nguy cơ đối với sức khỏe
Tác động của ma túy đối với sức khỏe phụ thuộc vào loại chất, cách sử dụng, liều lượng và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Việc sử dụng các chất ma túy có thể gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và chức năng của cơ thể, đặc biệt là não bộ, sức khỏe tâm thần, tim mạch, hô hấp và khả năng kiểm soát hành vi.
Một số nguy cơ đáng lưu ý gồm:
Ảnh hưởng đến não bộ và sức khỏe tâm thần
Một số chất có thể gây rối loạn nhận thức, lo âu, kích động, hoang tưởng, ảo giác và làm suy giảm khả năng kiểm soát hành vi. Những thay đổi này có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra các tình huống mất an toàn cho bản thân và những người xung quanh.
Nguy cơ đối với tim mạch và hô hấp
Một số chất có thể làm thay đổi nhịp tim, huyết áp và ảnh hưởng đến hô hấp. Trong trường hợp nghiêm trọng, người sử dụng có thể xuất hiện các biểu hiện cần được cấp cứu và xử trí y tế kịp thời.
Ảnh hưởng đến hành vi và an toàn
Khi bị ảnh hưởng bởi chất gây nghiện, người sử dụng có thể mất khả năng kiểm soát hành vi, từ đó làm tăng nguy cơ tai nạn, bạo lực hoặc những tình huống nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng.
Nguy cơ ngộ độc và quá liều
Sử dụng chất với liều lượng không phù hợp hoặc kết hợp nhiều chất có thể dẫn đến ngộ độc, co giật, hôn mê, tổn thương đa cơ quan và trong một số trường hợp có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Chủ động phòng ngừa ma túy từ những điều đơn giản
Phòng ngừa sử dụng ma túy cần bắt đầu từ nhận thức và những hành động cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.
Mỗi người cần:
- Không thử dù chỉ một lần: Không tò mò sử dụng ma túy hoặc các chất không rõ nguồn gốc, không nghe theo lời rủ rê, lôi kéo.
- Cảnh giác với thực phẩm, đồ uống và thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc: Không sử dụng các sản phẩm không rõ thành phần, nguồn gốc hoặc được mời sử dụng trong những tình huống không an toàn.
- Tăng kỹ năng từ chối: Biết nói “không” trước lời rủ rê và chủ động rời khỏi những tình huống có nguy cơ.
- Giữ kết nối với gia đình và nhà trường: Chia sẻ với người thân, thầy cô hoặc người có trách nhiệm khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Rèn luyện thể thao, tham gia các hoạt động tích cực và quan tâm đến sức khỏe thể chất, tinh thần.
Bên cạnh đó, mỗi người cần ghi nhớ nguyên tắc “4 không”: Không thử – Không dùng – Không tàng trữ – Không tiếp tay cho ma túy.
Khi nghi ngờ liên quan đến sử dụng chất, cần làm gì?
Trong trường hợp một người có biểu hiện bất thường và nghi ngờ có liên quan đến việc sử dụng chất, điều quan trọng trước tiên là giữ bình tĩnh và đảm bảo an toàn.
- Đảm bảo an toàn: Đưa người có biểu hiện bất thường đến nơi an toàn, hạn chế nguy cơ té ngã, va chạm hoặc tự gây tổn thương.
- Theo dõi các dấu hiệu nguy hiểm: Đặc biệt chú ý các biểu hiện như khó thở, đau ngực, kích động mạnh, co giật, lơ mơ hoặc bất tỉnh.
- Đưa đến cơ sở y tế khi cần thiết: Khi người bệnh có biểu hiện nặng hoặc diễn tiến bất thường, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí phù hợp.
- Không kỳ thị, không bỏ mặc: Người có vấn đề liên quan đến sử dụng chất cần được tiếp cận với hỗ trợ chuyên môn. Gia đình và người thân nên đồng hành, hỗ trợ đúng cách thay vì kỳ thị hoặc bỏ mặc người bệnh.
Chủ động tìm kiếm hỗ trợ y tế sớm có thể góp phần hạn chế nguy cơ đối với sức khỏe.
Thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần: Sử dụng đúng chỉ định
Bên cạnh việc phòng ngừa sử dụng ma túy, người dân cũng cần hiểu đúng về thuốc gây nghiện và thuốc hướng thần được sử dụng trong điều trị.
Đây là những thuốc có yêu cầu quản lý và sử dụng đặc biệt. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế có thẩm quyền.
- Chỉ sử dụng khi có chỉ định: Sử dụng thuốc theo đúng đơn và hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế có thẩm quyền.
- Không tự ý tăng hoặc giảm liều: Không tự thay đổi liều lượng, thời gian sử dụng hoặc ngừng thuốc khi chưa được tư vấn, hướng dẫn.
- Không chia sẻ thuốc: Không đưa thuốc cho người khác sử dụng, không tự mua hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ khi chưa được đánh giá và chỉ định.
- Bảo quản thuốc an toàn: Thuốc cần được bảo quản đúng hướng dẫn, tránh xa tầm tay trẻ em và hạn chế nguy cơ thất lạc hoặc sử dụng nhầm.
- Báo ngay khi có bất thường: Nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường trong quá trình sử dụng thuốc, người bệnh hoặc thân nhân cần liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn.
Hiểu đúng – dùng đúng – bảo quản đúng là một phần quan trọng trong bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Phòng, chống ma túy là trách nhiệm của mỗi người
Phòng, chống ma túy không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị và cộng đồng.
Một kiến thức đúng có thể giúp mỗi người nhận diện nguy cơ sớm hơn. Một lời từ chối đúng lúc có thể giúp tránh xa một tình huống nguy hiểm. Sự hỗ trợ kịp thời từ gia đình, cộng đồng và nhân viên y tế có thể giúp người gặp vấn đề liên quan đến sử dụng chất tiếp cận được sự chăm sóc cần thiết.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến khích người dân chủ động tìm hiểu thông tin chính xác, nâng cao kỹ năng phòng ngừa và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần thiết.
Chủ động phòng ngừa – bảo vệ sức khỏe.
Nói không với ma túy – vì một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và tốt đẹp hơn.
