Loãng xương thường được ví như “kẻ cắp thầm lặng” bởi bệnh tiến triển âm thầm, hầu như không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện mắc bệnh khi xảy ra gãy xương sau một cú ngã hoặc va chạm nhẹ. Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống loãng xương (20/10), Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến khích người dân nâng cao nhận thức về sức khỏe xương, chủ động nhận biết các yếu tố nguy cơ, thăm khám và phòng ngừa loãng xương nhằm hạn chế nguy cơ gãy xương, duy trì khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Loãng xương là gì
Loãng xương là tình trạng mật độ xương suy giảm, cấu trúc xương bị tổn thương, khiến xương trở nên yếu và dễ gãy. Bình thường, cơ thể liên tục diễn ra quá trình tạo xương mới và hủy xương cũ. Khi quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương, khối lượng xương dần suy giảm, làm tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt tại cột sống, cổ xương đùi và cổ tay.
Những ai có nguy cơ cao bị loãng xương?
Loãng xương có thể gặp ở cả nam và nữ, nhưng nguy cơ thường gia tăng ở những nhóm đối tượng sau: Phụ nữ sau mãn kinh: Sự suy giảm nội tiết tố estrogen làm tăng tốc độ mất xương. Người cao tuổi: Quá trình lão hóa khiến khả năng tái tạo xương suy giảm theo thời gian. Người có chế độ dinh dưỡng thiếu hụt: Không cung cấp đủ canxi, vitamin D và các dưỡng chất cần thiết cho xương. Người ít vận động, hút thuốc lá hoặc sử dụng nhiều rượu bia: Những thói quen này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương. Người có thể trạng nhỏ, nhẹ cân hoặc tiền sử gia đình bị loãng xương, gãy xương: Có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Người mắc một số bệnh lý mạn tính hoặc sử dụng thuốc corticoid kéo dài: Có thể bị ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa xương
Dấu hiệu nào cảnh báo loãng xương?
Ở giai đoạn đầu, loãng xương thường không gây triệu chứng. Tuy nhiên, người dân cần chú ý đến một số biểu hiện có thể liên quan đến bệnh:
- Giảm chiều cao: Chiều cao giảm dần theo thời gian, có thể do tình trạng lún, xẹp đốt sống.
- Gù lưng, thay đổi tư thế: Cột sống có thể bị biến dạng do các đốt sống suy yếu hoặc xẹp.
- Đau lưng kéo dài: Đặc biệt khi xuất hiện các tổn thương hoặc gãy lún đốt sống.
- Gãy xương sau va chạm nhẹ: Gãy xương khi té ngã từ tư thế đứng hoặc sau chấn thương nhẹ là dấu hiệu quan trọng cần được đánh giá nguy cơ loãng xương.
Các biểu hiện trên không đặc hiệu cho loãng xương. Người dân cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân.
Chẩn đoán và điều trị loãng xương.
Việc phát hiện sớm loãng xương giúp người bệnh được đánh giá nguy cơ gãy xương và có hướng can thiệp phù hợp. Chẩn đoán: Đo mật độ xương bằng phương pháp DXA (DEXA) là phương pháp tiêu chuẩn trong chẩn đoán loãng xương. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp X-quang, xét nghiệm máu hoặc các phương pháp đánh giá khác để xác định tình trạng xương và nguyên nhân gây bệnh.
Điều trị: Tùy theo mức độ loãng xương và nguy cơ gãy xương, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống hủy xương, thuốc tăng tạo xương, bổ sung canxi, vitamin D khi cần thiết, kết hợp chế độ dinh dưỡng, vận động và phòng ngừa té ngã. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị, không tự ý sử dụng hoặc ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ.
Chủ động phòng ngừa loãng xương từ hôm nay
Để duy trì hệ xương chắc khỏe và hạn chế nguy cơ gãy xương, mỗi người nên xây dựng những thói quen có lợi cho sức khỏe:
- Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Ưu tiên thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua, cá nhỏ ăn cả xương, rau xanh và các loại đậu.
- Đảm bảo đủ vitamin D: Thông qua chế độ ăn uống, tiếp xúc ánh nắng phù hợp và bổ sung theo tư vấn của nhân viên y tế khi cần.
- Duy trì vận động thường xuyên: Đi bộ, tập luyện sức mạnh cơ bắp và các bài tập cải thiện thăng bằng phù hợp với độ tuổi, thể trạng.
- Xây dựng lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.
- Chủ động thăm khám: Người cao tuổi, phụ nữ sau mãn kinh và những người có yếu tố nguy cơ nên trao đổi với bác sĩ về việc đánh giá nguy cơ loãng xương và chỉ định đo mật độ xương khi cần thiết.
CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ XƯƠNG – DUY TRÌ CUỘC SỐNG KHỎE MẠNH
Loãng xương có thể tiến triển âm thầm nhưng những hậu quả như gãy xương, hạn chế vận động và suy giảm khả năng tự chăm sóc có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Đừng chờ đến khi xuất hiện biến chứng mới quan tâm đến sức khỏe xương. Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị phù hợp là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ gãy xương. Khi có dấu hiệu nghi ngờ loãng xương hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người dân có thể đến Khoa Chấn thương chỉnh hình – Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và hướng dẫn thực hiện các phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống loãng xương 20/10 – Chủ động chăm sóc xương hôm nay, bảo vệ khả năng vận động ngày mai!