Vi chất dinh dưỡng là những vitamin và khoáng chất cơ thể chỉ cần với một lượng rất nhỏ nhưng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự tăng trưởng, phát triển trí tuệ, miễn dịch và sức khỏe lâu dài của mỗi người.
Thiếu vi chất dinh dưỡng có thể gây nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng như chậm tăng trưởng ở trẻ em, thiếu máu, suy giảm sức đề kháng, giảm khả năng học tập, lao động, tăng nguy cơ loãng xương và một số rối loạn sức khỏe khác. Hưởng ứng Ngày Vi chất Dinh dưỡng năm 2026, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức gửi đến người dân những khuyến nghị thiết thực nhằm chăm sóc dinh dưỡng đúng cách cho bản thân và gia đình.
- Ăn đa dạng thực phẩm – nền tảng phòng chống thiếu vi chất
Một chế độ ăn cân đối, đa dạng, phối hợp nhiều nhóm thực phẩm là giải pháp bền vững để phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng. Trong bữa ăn hằng ngày, mỗi gia đình nên tăng cường:
- Rau xanh và trái cây tươi;
- Thực phẩm giàu sắt như thịt, cá, gan, trứng;
- Sữa và các chế phẩm từ sữa;
- Các loại đậu, hạt, ngũ cốc;
- Thực phẩm giàu vitamin A, D, B12, kẽm, i-ốt và các khoáng chất cần thiết.
Không nên duy trì chế độ ăn đơn điệu trong thời gian dài, vì dù khẩu phần có thể đủ năng lượng nhưng vẫn có nguy cơ thiếu hụt vi chất.
- Nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách để trẻ phát triển toàn diện
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất đối với trẻ nhỏ, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Trẻ cần được bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau sinh, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn, kết hợp ăn bổ sung hợp lý theo từng giai đoạn phát triển.
Nuôi con bằng sữa mẹ giúp trẻ tăng cường miễn dịch, hỗ trợ phát triển thể chất, trí não và góp phần giảm nguy cơ suy dinh dưỡng, thiếu vi chất trong những năm đầu đời.
- Tẩy giun định kỳ và giữ vệ sinh để phòng thiếu máu, suy dinh dưỡng
Nhiễm giun đường ruột có thể làm giảm hấp thu dưỡng chất, gây thiếu máu, suy dinh dưỡng và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Để phòng ngừa, cha mẹ cần:
- Cho trẻ tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn của cán bộ y tế;
- Thực hiện ăn chín, uống sôi;
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh;
- Giữ vệ sinh nhà ở, trường học và môi trường xung quanh.
- Phụ nữ mang thai cần bổ sung sắt và acid folic đầy đủ
Phụ nữ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai là nhóm có nguy cơ cao thiếu sắt, thiếu máu và thiếu một số vi chất thiết yếu. Việc bổ sung sắt, acid folic hoặc đa vi chất cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc cán bộ y tế.
Bổ sung đúng và đủ giúp phòng thiếu máu do thiếu sắt, hỗ trợ sự phát triển của thai nhi, giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh và góp phần bảo đảm một thai kỳ khỏe mạnh.
- Người cao tuổi cần chú ý bổ sung đạm và vi chất thiết yếu
Ở người cao tuổi, khả năng ăn uống và hấp thu thường giảm, trong khi nhu cầu duy trì khối cơ, sức khỏe xương và miễn dịch vẫn rất quan trọng. Người cao tuổi cần:
- Duy trì chế độ ăn hợp lý, đủ năng lượng và cân đối các nhóm chất;
- Ưu tiên thực phẩm giàu đạm chất lượng cao như cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu đỗ;
- Bổ sung thực phẩm giàu canxi, vitamin D, vitamin B12 theo nhu cầu;
- Duy trì vận động phù hợp để phòng giảm khối cơ, loãng xương và bệnh mạn tính.
- Tắm nắng và vận động giúp xương chắc khỏe
Tắm nắng đúng cách giúp cơ thể tổng hợp vitamin D tự nhiên, hỗ trợ hấp thu canxi và phát triển hệ xương khỏe mạnh. Bên cạnh đó, duy trì hoạt động thể lực hằng ngày còn giúp tăng sức đề kháng, kiểm soát cân nặng, phòng chống thừa cân, béo phì và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Mỗi người nên lựa chọn hình thức vận động phù hợp với độ tuổi, thể trạng và tình trạng sức khỏe, như đi bộ, đạp xe, tập dưỡng sinh, vận động ngoài trời hoặc các bài tập nhẹ tại nhà.
- Khám sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ thiếu vi chất dinh dưỡng để có biện pháp can thiệp kịp thời. Đặc biệt, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, phụ nữ sau sinh, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính cần được theo dõi tình trạng dinh dưỡng thường xuyên.
Người dân không nên tự ý bổ sung vi chất kéo dài hoặc dùng nhiều loại thực phẩm bổ sung cùng lúc khi chưa có tư vấn chuyên môn, vì bổ sung không đúng loại, không đúng liều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Lời nhắc dành cho phụ huynh
Vào các đợt chiến dịch hằng năm, phụ huynh cần theo dõi thông báo của trạm y tế xã, phường để đưa trẻ trong độ tuổi đi uống vitamin A liều cao theo hướng dẫn. Việc bổ sung vitamin A đúng thời điểm giúp trẻ tăng cường miễn dịch, bảo vệ thị lực và phòng chống thiếu vitamin A.
Chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh
Ngày Vi chất Dinh dưỡng không chỉ là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn là lời nhắc mỗi người cần chủ động chăm sóc dinh dưỡng cho bản thân và gia đình. Một bữa ăn đa dạng, hợp lý, kết hợp lối sống lành mạnh, vận động thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ sẽ góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, phát triển toàn diện về thể chất và trí tuệ.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến khích mỗi gia đình bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe hôm nay và tạo nền tảng cho tương lai phát triển bền vững.