“Chủ động phòng chống sốt xuất huyết – Bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng”
Hiện nay, Sốt xuất huyết Dengue (gọi tắt là sốt xuất huyết) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt vào mùa mưa. Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi-rút Dengue gây ra, lây truyền qua trung gian muỗi vằn, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát thành dịch nếu không được phòng chống hiệu quả. Sốt xuất huyết không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn gây gánh nặng cho gia đình và xã hội. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, nguy cơ và cách phòng bệnh là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
Khi nào nghi ngờ nhiễm sốt xuất huyết?
Dấu hiệu quan trọng nhất trong bệnh sốt xuất huyết là SỐT. Chúng ta cần xác định chính xác thời gian sốt xuất hiện và phải đo bằng nhiệt kế để xác định. Sốt của sốt xuất huyết có đặc điểm là sốt cao 39 – 40oC, liên tục, kéo dài 2 – 7 ngày, khó hạ sốt. Bên cạnh đó còn có các dấu hiệu kèm theo như: đau nhức mình mẩy, đau đầu, đau sau hốc mắt, người uể oải, khó chịu, chán ăn, buồn nôn, có thể có nổi mẩn, phát ban, da xung huyết,… Khi nghi ngờ mắc bệnh sốt xuất huyết cần đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị.
Việc chẩn đoán sốt xuất huyết dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với xét nghiệm cận lâm sàng. Người bệnh thường được làm xét nghiệm máu để kiểm tra số lượng tiểu cầu, hematocrit và các xét nghiệm tìm kháng nguyên NS1 hoặc kháng thể Dengue. Khi có biểu hiện sốt cao kéo dài hoặc nghi ngờ mắc bệnh, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và theo dõi, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà bằng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc truyền dịch tùy tiện. Sốt xuất huyết có thể xảy ra ở mọi đối tượng nhưng trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền là những nhóm có nguy cơ biến chứng nặng cao hơn.
Người bệnh SXH có thể được theo dõi tại nhà hoặc tại bệnh viện. Điều này sẽ được bác sĩ quyết định khi thăm khám. Người bệnh cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
Khi theo dõi người bệnh tại nhà, chúng ta cần lưu ý gì để đưa bệnh nhân đi khám ngay?
- Nôn ói nhiều
- Đau bụng
- Có biểu hiện chảy máu: chân răng, mũi, ói ra máu, tiêu phân đen, có kinh bất thường ở nữ
- Lừ đừ, bứt rứt, bồn chồn
- Khó thở, thở nhanh
- Trẻ em có biểu hiện: bỏ ăn, bỏ bú, mệt mỏi dù hết sốt
Phòng bệnh sốt xuất huyết bằng cách nào?
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết Dengue, vì vậy phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất.
Tại Việt nam hiện đã có vaccin sốt xuất huyết dành cho trẻ từ 4 tuổi và người lớn. Ngoài ra cần kết hợp các biện pháp phòng bệnh:
- Không cho muỗi đốt
- Không cho muỗi đẻ
- Không cho muỗi ở
Mỗi người cần chủ động thực hiện các biện pháp diệt muỗi, diệt lăng quăng và phòng tránh muỗi đốt. Cần đậy kín các dụng cụ chứa nước, thay nước bình hoa thường xuyên, loại bỏ các vật dụng phế thải có thể đọng nước và vệ sinh môi trường xung quanh sạch sẽ. Đồng thời, nên ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay và sử dụng kem chống muỗi hoặc vợt điện để hạn chế muỗi đốt.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh cần nghỉ ngơi, uống nhiều nước và đến cơ sở y tế để được theo dõi. Không nên tự ý dùng aspirin hoặc ibuprofen vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.
Nhà nước và ngành y tế cũng đang tích cực triển khai nhiều biện pháp phòng chống sốt xuất huyết như phun hóa chất diệt muỗi, giám sát dịch tễ, tuyên truyền giáo dục sức khỏe và vận động người dân tham gia vệ sinh môi trường. Tuy nhiên, hiệu quả phòng bệnh chỉ đạt được khi mỗi người dân đều có ý thức và cùng chung tay thực hiện.
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe và thực hiện tốt các biện pháp phòng chống muỗi. Vì sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng, hãy tích cực tham gia vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, phòng tránh muỗi đốt và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh. Chung tay phòng chống sốt xuất huyết chính là góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và không còn dịch bệnh.
(Khoa Nội tổng hợp – Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức)