“Nhà tôi ba đời…”, “chữa tận gốc”, “cam kết khỏi 100%, không tái phát”… là những lời quảng cáo không khó bắt gặp trên mạng xã hội. Đánh vào tâm lý mong muốn khỏi bệnh nhanh, nhiều sản phẩm gắn mác “thuốc gia truyền”, “thuốc Đông y”, “thảo dược” được giới thiệu như những “thần dược” có thể điều trị nhiều bệnh khác nhau.
Theo BS. Nguyễn Xuân Tổng – Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, Y học cổ truyền có giá trị trong chăm sóc và điều trị sức khỏe khi người bệnh được chẩn đoán đúng, chỉ định phù hợp và sử dụng thuốc có nguồn gốc rõ ràng. Người bệnh không nên đồng nhất những sản phẩm được rao bán tràn lan trên mạng với phương pháp điều trị Y học cổ truyền chính thống.
Những lời hứa “thần tốc” có thể khiến người bệnh trả giá
Một trong những nguy cơ đáng lo ngại là người bệnh tin vào quảng cáo và tự ý ngưng điều trị đang được bác sĩ chỉ định.
Với các bệnh mạn tính hoặc bệnh cần được theo dõi chặt chẽ như đái tháo đường, bệnh thận, ung thư…, việc trì hoãn hoặc thay đổi phương pháp điều trị khi chưa có hướng dẫn chuyên môn có thể khiến bệnh tiến triển và làm mất cơ hội kiểm soát bệnh hiệu quả.
Bên cạnh đó, các sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần và điều kiện sản xuất cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Đặc biệt, người sử dụng khó biết sản phẩm có bị pha trộn dược chất như corticoid, thuốc giảm đau hoặc các thành phần không được công bố hay không.
“Việc sử dụng kéo dài những sản phẩm không kiểm soát được thành phần có thể gây nhiều tác dụng bất lợi, ảnh hưởng đến gan, thận, đường tiêu hóa và các cơ quan khác”, bác sĩ cảnh báo.
Không chỉ sức khỏe, người bệnh còn có thể chịu thiệt hại về kinh tế khi bỏ ra số tiền lớn cho những “liệu trình” chưa được kiểm chứng, trong khi bệnh vẫn không được điều trị đúng nguyên nhân.
Nhận diện quảng cáo có dấu hiệu thổi phồng
Theo bác sĩ, người dân nên thận trọng khi gặp những nội dung quảng cáo có các dấu hiệu sau:
– Cam kết bằng những từ ngữ tuyệt đối như “chữa khỏi 100%”, “dứt điểm”, “không tái phát”, “không tác dụng phụ”.
– Sử dụng hình ảnh người mặc áo blouse, tự xưng bác sĩ hoặc lương y nhưng không cung cấp được thông tin chuyên môn, cơ sở hành nghề rõ ràng.
– Gắn logo, hình ảnh cơ quan báo chí, truyền hình hoặc người nổi tiếng nhằm tạo cảm giác sản phẩm đã được chứng nhận.
– Không công khai rõ nguồn gốc, thành phần, cơ sở sản xuất, thông tin cấp phép hoặc đăng ký lưu hành.
– Chủ yếu tư vấn qua mạng xã hội, chốt đơn và giao hàng COD nhưng không có cơ sở khám chữa bệnh rõ ràng.
Y học cổ truyền không đồng nghĩa với “thuốc gia truyền bán trên mạng”
BS. Nguyễn Xuân Tổng nhấn mạnh, điều trị bằng Y học cổ truyền cũng cần dựa trên thăm khám, chẩn đoán và chỉ định phù hợp với từng người bệnh.
Cùng một triệu chứng nhưng nguyên nhân và tình trạng sức khỏe ở mỗi người có thể khác nhau. Vì vậy, người dân không nên sử dụng một bài thuốc theo lời truyền miệng hoặc quảng cáo trên mạng cho tất cả trường hợp.
Đặc biệt, người đang điều trị bệnh tại cơ sở y tế cần thông báo cho bác sĩ nếu muốn sử dụng thêm thuốc Y học cổ truyền, thảo dược hoặc các sản phẩm hỗ trợ để được tư vấn, hạn chế nguy cơ tương tác thuốc và những tác dụng không mong muốn.
Bác sĩ khuyến cáo: 4 điều cần nhớ trước khi sử dụng
- Khám và điều trị tại cơ sở y tế được cấp phép: Người dân nên khám và điều trị tại các bệnh viện, phòng khám Y học cổ truyền được cấp phép thay vì tự mua và sử dụng sản phẩm theo quảng cáo trên mạng.
- Kiểm tra kỹ nguồn gốc, thành phần sản phẩm: Trước khi sử dụng, cần kiểm tra kỹ nguồn gốc, thành phần và thông tin pháp lý của sản phẩm.
- Không tự ý ngưng hoặc thay đổi phác đồ điều trị: Không tự ý ngưng hoặc thay đổi phác đồ điều trị khi chưa trao đổi với bác sĩ, đặc biệt đối với những bệnh cần điều trị và theo dõi lâu dài.
- Cảnh giác với quảng cáo giả mạo, sai sự thật: Người dân có thể chủ động báo cáo các nội dung quảng cáo có dấu hiệu giả mạo, sai sự thật đến nền tảng mạng xã hội hoặc cơ quan chức năng.
Sức khỏe không nên được đặt cược vào một lời quảng cáo
Mạng xã hội có thể giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, nhưng không phải mọi thông tin và sản phẩm được quảng cáo trên mạng đều đáng tin cậy.
Khi có bệnh, người dân nên lựa chọn nguồn thông tin y tế đáng tin cậy và trao đổi với nhân viên y tế có chuyên môn trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc, bài thuốc, thảo dược hoặc sản phẩm hỗ trợ nào.
Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến cáo: Người dân cần tỉnh táo trước những lời quảng cáo “thần dược”, không tự ý thay đổi phương pháp điều trị và chủ động thăm khám tại cơ sở y tế khi có vấn đề sức khỏe để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp.