Tiền đái tháo đường -Nhận biết sớm để chủ động phòng ngừa

Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện tiền đái tháo đường khi đi khám sức khỏe định kỳ, trong khi bản thân không có triệu chứng rõ ràng như mệt mỏi hay sụt cân. Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết cao hơn mức bình thường, nhưng chưa đủ tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường, phản ánh một trạng thái sức khỏe đã bắt đầu rối loạn.

Tiền đái tháo đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa glucose, được xem là giai đoạn trung gian và mang ý nghĩa cảnh báo sớm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành đái tháo đường và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch trong tương lai. Theo khảo sát toàn quốc năm 2020, khoảng 17,8% người Việt Nam đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường, cho thấy đây là vấn đề sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm và quản lý đúng mức.

Theo BSCKII. Trần Cư – Trưởng Cơ sở Linh Tây, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, tiền đái tháo đường thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng và đa số chỉ được phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ. Do không có biểu hiện rõ ràng, nhiều người dễ chủ quan, trong khi nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường trong những năm tiếp theo là đáng kể nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời.

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), tiền đái tháo đường được chẩn đoán khi có một trong các tiêu chí: glucose huyết tương lúc đói từ 100–125 mg/dL; hoặc glucose huyết tương sau 2 giờ nghiệm pháp dung nạp glucose từ 140–199 mg/dL; hoặc HbA1c từ 5,7–6,4% (xét nghiệm cần thực hiện tại phòng xét nghiệm đạt chuẩn).

Tiền đái tháo đường không phải là tình trạng ổn định. Thống kê cho thấy khoảng 5–10% người bệnh tiến triển thành đái tháo đường trong 1 năm, 15–30% trong 5 năm, khoảng 50% trong 10 năm và có thể lên đến 70% nếu không can thiệp. Do đó, đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm để người bệnh chủ động điều chỉnh lối sống và theo dõi sức khỏe.

Những đối tượng nên tầm soát gồm người từ 45 tuổi trở lên; phụ nữ từng bị đái tháo đường thai kỳ; người thừa cân hoặc béo phì (với người châu Á, BMI ≥ 23 kg/m²) kèm các yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc lối sống ít vận động. Người đã được chẩn đoán tiền đái tháo đường nên kiểm tra hằng năm; các nhóm nguy cơ khác nên tầm soát mỗi 3 năm.

Tiền đái tháo đường có thể được kiểm soát và đưa đường huyết trở về mức bình thường nếu can thiệp sớm. Thay đổi lối sống và tăng cường hoạt động thể lực là biện pháp nền tảng, trong đó chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất béo bão hòa, ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, ít đường cùng với duy trì vận động khoảng 150 phút mỗi tuần đóng vai trò then chốt. Trường hợp thay đổi lối sống chưa đạt hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị bằng thuốc như metformin trên cơ sở đánh giá cụ thể từng người bệnh.

Tiền đái tháo đường là dấu hiệu cảnh báo sớm, giúp mỗi người có cơ hội chủ động điều chỉnh lối sống và phòng ngừa đái tháo đường nếu được phát hiện kịp thời và can thiệp đúng cách. Khi có nghi ngờ hoặc cần tư vấn, người dân nên đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức để được thăm khám, đánh giá và hướng dẫn chuyên môn phù hợp.

Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức tiếp nhận tất cả các thẻ bảo hiểm y tế trên toàn quốc. Người dân khi đến khám và điều trị tại đây sẽ được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế với mức hưởng cao nhất theo đối tượng. Đặc biệt, người bệnh không bị giới hạn bởi nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu và không cần phiếu chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT. Chính sách này giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí điều trị, góp phần đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho cộng đồng.