Hưởng ứng Ngày Hen Toàn cầu 05/5/2026, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh hen, khuyến khích người bệnh chủ động kiểm soát bệnh, tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ.
Chủ đề Ngày Hen Toàn cầu năm 2026 là: “Tiếp cận thuốc chống viêm đường hít cho bệnh nhân mắc hen – vẫn là nhu cầu cấp thiết”. Thông điệp này nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc điều trị đúng, đặc biệt là tiếp cận và sử dụng thuốc chống viêm dạng hít nhằm kiểm soát tình trạng viêm đường thở, phòng ngừa cơn hen nặng và giảm nguy cơ tử vong.
Hen – bệnh mạn tính cần được kiểm soát lâu dài
Hen là một trong những bệnh mạn tính không lây phổ biến, ảnh hưởng đến hơn 260 triệu người trên toàn thế giới và gây ra hơn 450.000 ca tử vong mỗi năm. Đáng lưu ý, phần lớn các trường hợp tử vong do hen có thể phòng tránh được nếu người bệnh được chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh đúng cách.
Các cơn hen không chỉ gây khó thở, khò khè, ho, tức ngực mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống, tăng nguy cơ nhập viện và tạo thêm gánh nặng về kinh tế cho gia đình cũng như xã hội.
Cơ chế nguy hiểm của cơn hen cấp
Cơn hen cấp là tình trạng khó thở xảy ra đột ngột do tắc nghẽn đường thở. Tình trạng này liên quan đến ba cơ chế chính:
– Co thắt cơ trơn phế quản.
– Phù nề niêm mạc đường thở do viêm.
– Tăng tiết nhầy gây bít tắc lòng phế quản.
Khi đường thở bị thu hẹp, người bệnh có thể bị giảm thông khí, thiếu oxy máu, đặc biệt nguy hiểm trong những trường hợp cơn hen nặng. Tuy nhiên, hen hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu người bệnh tuân thủ điều trị và được theo dõi định kỳ.
Dấu hiệu cơn hen cấp cần lưu ý
Người bệnh cần chú ý khi xuất hiện các biểu hiện:
– Khó thở, thường khó thở thì thở ra.
– Khò khè.
– Ho nhiều, đặc biệt về đêm hoặc rạng sáng.
– Tức ngực.
Khi các triệu chứng nặng lên, dùng thuốc không cải thiện hoặc người bệnh có biểu hiện mệt nhiều, tím tái, khó nói, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Điều trị đúng – yếu tố quan trọng giúp kiểm soát hen
Một sai lầm thường gặp ở người bệnh hen là chỉ sử dụng thuốc cắt cơn khi khó thở và tự ý ngưng thuốc ngừa cơn khi thấy hết triệu chứng. Điều này có thể khiến tình trạng viêm đường thở tiếp tục âm thầm diễn tiến, làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn hen nặng, nhập viện và tử vong.
Thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn như salbutamol, albuterol… chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời, không kiểm soát được bản chất viêm mạn tính của bệnh hen.
Theo nguyên tắc điều trị hiện nay, hen là bệnh viêm mạn tính đường thở, do đó người bệnh cần được kiểm soát tình trạng viêm bằng thuốc phù hợp. Trong đó, corticosteroid dạng hít (ICS) giữ vai trò nền tảng trong điều trị hen ở nhiều mức độ bệnh.
Corticosteroid dạng hít giúp:
– Giảm viêm đường thở.
– Giảm tần suất cơn hen cấp.
– Giảm triệu chứng.
– Giảm nguy cơ nhập viện và tử vong.
– Người bệnh hen cần sử dụng thuốc đúng cách
Để đạt hiệu quả điều trị, người bệnh cần lưu ý:
– Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.
– Dùng thuốc hít đúng kỹ thuật.
– Duy trì thuốc đều đặn, không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định.
– Súc miệng sau khi dùng corticosteroid dạng hít để hạn chế nguy cơ nấm miệng.
– Tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và điều chỉnh điều trị phù hợp.
Kêu gọi hành động
Ngày Hen Toàn cầu năm 2026 tiếp tục nhấn mạnh một thực tế đáng quan tâm: mặc dù y học đã có nhiều tiến bộ, vẫn còn nhiều người bệnh hen chưa được tiếp cận đầy đủ với các thuốc điều trị thiết yếu, đặc biệt là thuốc chống viêm dạng hít.
Đối với nhân viên y tế, cần tăng cường tư vấn, hướng dẫn người bệnh sử dụng thuốc hít đúng kỹ thuật, kê đơn phù hợp theo khuyến cáo và theo dõi sự tuân thủ điều trị.
Đối với người bệnh và cộng đồng, cần nâng cao nhận thức về bệnh hen, không lạm dụng thuốc cắt cơn, tuân thủ điều trị lâu dài và chủ động nhận biết các dấu hiệu cơn hen nặng để được hỗ trợ kịp thời.
Thông điệp chính:
- Kiểm soát hen đúng cách giúp phòng ngừa cơn hen nặng, giảm nguy cơ nhập viện và tử vong.
- Mọi người bệnh hen cần được tiếp cận thuốc chống viêm đường hít – đây vẫn là nhu cầu cấp thiết trên toàn cầu.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến khích người bệnh hen và thân nhân chủ động thăm khám, tuân thủ điều trị, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn và tái khám định kỳ để bảo vệ sức khỏe hô hấp, nâng cao chất lượng cuộc sống.
(Khoa Nội tổng hợp – Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức)