Hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới 08/5, với chủ đề năm 2026: “Chung tay sàng lọc phát hiện sớm Thalassemia, không để ai bị bỏ lại phía sau”, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức lan tỏa thông điệp nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh tan máu bẩm sinh, khuyến khích người dân chủ động khám, tư vấn và xét nghiệm sàng lọc trước hôn nhân, trước sinh để góp phần bảo vệ sức khỏe thế hệ tương lai.
Thalassemia, còn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh, là bệnh lý di truyền do gen bệnh từ bố hoặc mẹ truyền sang con. Người mắc bệnh có thể bị thiếu máu kéo dài, mệt mỏi, da xanh xao, chậm phát triển, gan lách to, biến dạng xương mặt và trong nhiều trường hợp phải truyền máu, điều trị thải sắt định kỳ, theo dõi sức khỏe suốt đời. Bộ Y tế cũng đã nhấn mạnh vai trò của chẩn đoán trước sinh đối với các cặp vợ chồng cùng mang gen bệnh Thalassemia.
Điều đáng lưu ý là nhiều người mang gen bệnh Thalassemia vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào tình trạng sức khỏe bên ngoài thì rất khó nhận biết một người có mang gen bệnh hay không. Khi cả hai vợ chồng cùng mang gen bệnh, nguy cơ sinh con mắc bệnh ở mức cao, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của trẻ và tạo gánh nặng điều trị cho gia đình.
Thalassemia không phải là bệnh truyền nhiễm. Bệnh không lây qua tiếp xúc, ăn uống, sinh hoạt hằng ngày hay chăm sóc người bệnh. Do đó, người bệnh Thalassemia rất cần được thấu hiểu, chia sẻ và đồng hành đúng cách, thay vì kỳ thị hay xa lánh.
Để phòng tránh bệnh Thalassemia, người dân nên chủ động thực hiện các biện pháp quan trọng sau: khám sức khỏe trước khi kết hôn; xét nghiệm sàng lọc gen bệnh cho nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ; tư vấn tiền hôn nhân và tư vấn di truyền; khám thai định kỳ, sàng lọc trước sinh theo hướng dẫn của cơ sở y tế; đồng thời nâng cao hiểu biết của cộng đồng về bệnh tan máu bẩm sinh. Các chương trình phòng bệnh Thalassemia trên thế giới đều nhấn mạnh vai trò của giáo dục sức khỏe, sàng lọc người mang gen, tư vấn di truyền và chẩn đoán trước sinh.
Đối với người đã mắc bệnh, việc tuân thủ điều trị đóng vai trò rất quan trọng. Người bệnh cần khám định kỳ, truyền máu và dùng thuốc thải sắt đúng chỉ định của bác sĩ để hạn chế biến chứng, cải thiện thể trạng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Gia đình cần đồng hành, động viên người bệnh duy trì điều trị lâu dài, đồng thời chủ động trao đổi với nhân viên y tế khi có các dấu hiệu bất thường.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức khuyến khích mỗi người dân, đặc biệt là các bạn trẻ trong độ tuổi kết hôn và các cặp vợ chồng chuẩn bị sinh con, hãy chủ động tìm hiểu, khám và xét nghiệm sàng lọc Thalassemia trước hôn nhân, trước sinh. Phát hiện sớm người mang gen bệnh không nhằm cản trở hôn nhân, mà giúp các gia đình có thêm thông tin y khoa cần thiết để được tư vấn, theo dõi và lựa chọn giải pháp phù hợp, góp phần giảm số trẻ sinh ra mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Vì một tương lai khỏe mạnh, không còn gánh nặng Thalassemia cho gia đình và xã hội – hãy bắt đầu từ việc chủ động sàng lọc hôm nay.