Theo BS. Nguyễn Anh Tài – Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, quá trình phát triển răng của trẻ bắt đầu từ khi còn trong bụng mẹ và tiếp tục trong nhiều năm sau khi chào đời. Hiểu được các mốc mọc và thay răng sẽ giúp cha mẹ chủ động theo dõi, chăm sóc răng miệng cho trẻ phù hợp.
Mầm răng đã hình thành từ trước khi trẻ chào đời
Quá trình hình thành răng bắt đầu từ rất sớm, ngay trong thai kỳ. Các mầm răng sữa bắt đầu hình thành khoảng tháng thứ 4–4,5 của thai kỳ. Sau đó, mầm răng nanh và răng hàm sữa tiếp tục hình thành, muộn nhất vào khoảng tháng thứ 6.
Vì vậy, sức khỏe và chế độ dinh dưỡng của người mẹ trong thai kỳ cũng là những yếu tố cần được quan tâm để hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ, trong đó có quá trình hình thành răng.
Răng sữa thường bắt đầu mọc từ khoảng 6 tháng tuổi
Chiếc răng sữa đầu tiên thường xuất hiện vào khoảng 6 tháng tuổi. Sau đó, các răng tiếp tục mọc theo từng giai đoạn và bộ răng sữa thường hoàn thiện khi trẻ khoảng 2–2,5 tuổi.
Thông thường, răng cửa giữa hàm dưới mọc trước, sau đó đến các nhóm răng khác. Tuy nhiên, mốc mọc răng ở mỗi trẻ có thể khác nhau và những khoảng tuổi trên chỉ mang tính tham khảo.
Điều đáng lưu ý là khi thân răng đã nhú lên khỏi nướu, chân răng bên dưới vẫn tiếp tục phát triển. Vì vậy, cha mẹ nên bắt đầu chăm sóc răng miệng cho trẻ ngay từ khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện.
Răng số 6 – chiếc răng vĩnh viễn dễ bị nhầm là răng sữa
Khoảng 6–7 tuổi, trẻ có thể mọc chiếc răng vĩnh viễn đầu tiên ở phía sau hàng răng sữa mà không cần thay thế bất kỳ chiếc răng sữa nào. Đây là răng số 6 – răng cối lớn thứ nhất.
Do mọc phía sau răng sữa nên răng số 6 rất dễ bị phụ huynh nhầm là răng sữa và chủ quan trong việc chăm sóc. Trong khi đó, đây là răng vĩnh viễn và có vai trò quan trọng trong ăn nhai cũng như định hướng khớp cắn của các răng khác.
Răng số 6 mới mọc có nhiều rãnh sâu trên bề mặt nhai, trong khi men răng chưa hoàn thiện hoàn toàn. Vì vậy, trẻ cần được vệ sinh răng miệng kỹ và theo dõi thường xuyên để hạn chế nguy cơ sâu răng.
Từ 6–13 tuổi là giai đoạn trẻ thay răng
Cùng với sự xuất hiện của răng số 6, các răng vĩnh viễn khác cũng lần lượt mọc lên và thay thế răng sữa.
Một số mốc mọc răng vĩnh viễn thường gặp:
| Răng vĩnh viễn | Tuổi mọc tham khảo |
|---|---|
| Răng số 6 (răng cối lớn thứ nhất) | 6–7 tuổi |
| Răng cửa giữa | 6–8 tuổi |
| Răng cửa bên | 7–9 tuổi |
| Răng nanh | 9–12 tuổi |
| Răng cối nhỏ | 10–12 tuổi |
| Răng số 7 (răng cối lớn thứ hai) | 11–13 tuổi |
Sau khi mọc, chân răng của một số răng vĩnh viễn vẫn tiếp tục hoàn thiện trong những năm tiếp theo.
Răng khôn thường là những chiếc răng mọc cuối cùng
Răng khôn, hay còn gọi là răng số 8, thường mọc trong khoảng 17–25 tuổi và không phải ai cũng có đầy đủ răng khôn.
Trong một số trường hợp, răng khôn có thể mọc lệch hoặc mọc kẹt, gây sưng đau, viêm hoặc ảnh hưởng đến các răng kế cận. Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường, người bệnh nên được thăm khám để bác sĩ đánh giá tình trạng răng và tư vấn hướng xử trí phù hợp.
Mốc mọc răng chỉ mang tính tham khảo
BS. Nguyễn Anh Tài khuyến cáo, mỗi trẻ có một nhịp phát triển răng riêng. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào độ tuổi để đánh giá quá trình mọc và thay răng của trẻ.
Điều quan trọng là duy trì vệ sinh răng miệng cho trẻ từ khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện, theo dõi quá trình mọc – thay răng và đưa trẻ đi khám răng định kỳ.
Nếu trẻ có tình trạng răng mọc quá chậm, mọc lệch hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ Răng Hàm Mặt thăm khám và tư vấn kịp thời.