Ngày An toàn người bệnh thế giới 17/9/2026 được Tổ chức Y tế Thế giới lựa chọn chủ đề “Chăm sóc an toàn cho người mắc bệnh không lây nhiễm”, với khẩu hiệu “Chăm sóc an toàn suốt đời!”.
Thông điệp năm nay nhấn mạnh rằng an toàn người bệnh không chỉ diễn ra trong một lần khám hay một đợt điều trị, mà cần được duy trì xuyên suốt quá trình phòng bệnh, phát hiện, chẩn đoán, điều trị, theo dõi lâu dài và tự chăm sóc tại nhà.
An toàn người bệnh không dừng lại sau một lần khám
Bệnh không lây nhiễm là những bệnh thường tiến triển kéo dài, không lây trực tiếp từ người sang người, như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính, bệnh thận mạn và một số rối loạn sức khỏe tâm thần.
Người mắc bệnh không lây nhiễm thường cần được chăm sóc trong thời gian dài, qua nhiều giai đoạn: khám bệnh, xét nghiệm, điều trị, nhận thuốc, tái khám định kỳ và tự theo dõi sức khỏe tại nhà. Mỗi giai đoạn đều có thể phát sinh nguy cơ nếu thông tin chưa được trao đổi đầy đủ, dùng thuốc chưa đúng, tái khám bị gián đoạn hoặc người bệnh chưa hiểu rõ kế hoạch điều trị.
Vì vậy, chăm sóc an toàn cần được duy trì liên tục, với sự phối hợp giữa cơ sở y tế, nhân viên y tế, người bệnh và gia đình.
Những nguy cơ thường gặp trong điều trị lâu dài
Trong quá trình quản lý bệnh mạn tính, người bệnh có thể gặp một số nguy cơ như:
- Phát hiện bệnh muộn hoặc bỏ sót dấu hiệu cảnh báo;
- Cung cấp chưa đầy đủ thông tin về bệnh sử, dị ứng và thuốc đang sử dụng;
- Dùng nhầm thuốc, sai liều, sai thời điểm hoặc dùng trùng hoạt chất;
- Tự ý ngưng thuốc khi thấy sức khỏe ổn định;
- Sử dụng thêm thuốc không kê đơn, thuốc nam hoặc thực phẩm chức năng khi chưa được tư vấn;
- Không tái khám hoặc không thực hiện xét nghiệm theo lịch hẹn;
- Khó nhận biết dấu hiệu bệnh diễn tiến bất thường.
Những nguy cơ này có thể được hạn chế khi người bệnh chủ động cung cấp thông tin, đặt câu hỏi khi chưa rõ và tuân thủ hướng dẫn điều trị.
Người bệnh là đối tác trong quá trình chăm sóc
An toàn người bệnh không phải là trách nhiệm riêng của nhân viên y tế. Người bệnh và người chăm sóc có vai trò rất quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe, cung cấp thông tin và phối hợp điều trị.
Khi đi khám, người bệnh nên:
- Mang theo giấy tờ khám bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc và danh sách thuốc đang sử dụng
- Cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng và các phản ứng bất thường đã từng gặp;
- Thông báo về thuốc không kê đơn, thuốc nam, vitamin hoặc thực phẩm chức năng đang dùng;
- Hỏi rõ chẩn đoán, mục tiêu điều trị, cách dùng thuốc và lịch tái khám;
- Ghi lại các chỉ số cần theo dõi tại nhà như huyết áp, đường huyết, cân nặng theo hướng dẫn;
- Không tự ý thay đổi liều thuốc hoặc ngưng điều trị khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế.
Người bệnh có quyền được giải thích bằng ngôn ngữ rõ ràng, dễ hiểu. Việc chủ động đặt câu hỏi giúp người bệnh hiểu đúng, thực hiện đúng và góp phần phòng ngừa sai sót trong quá trình chăm sóc.
5 câu hỏi giúp người bệnh chủ động hơn
Trong mỗi lần khám hoặc nhận thuốc, người bệnh và người chăm sóc có thể trao đổi với nhân viên y tế bằng những câu hỏi đơn giản:
- Tình trạng sức khỏe hiện tại của tôi như thế nào?
- Mục tiêu điều trị và những việc tôi cần thực hiện là gì?
- Thuốc này dùng như thế nào và cần lưu ý điều gì?
- Dấu hiệu nào cho thấy bệnh đang diễn tiến bất thường?
- Khi cần hỗ trợ, tôi phải liên hệ với ai hoặc đến cơ sở y tế nào?
Nếu chưa hiểu, người bệnh nên đề nghị nhân viên y tế giải thích lại. Trước khi rời cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, người bệnh có thể nhắc lại hướng dẫn bằng cách hiểu của mình để bảo đảm thông tin đã được tiếp nhận chính xác.
Những dấu hiệu không nên chờ đợi
Người mắc bệnh không lây nhiễm cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đau ngực, khó thở, tím tái hoặc ngất;
- Méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó hoặc rối loạn ý thức;
- Đường huyết quá thấp hoặc quá cao kèm vã mồ hôi, run tay, lơ mơ, nôn ói;
- Huyết áp tăng cao kèm đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở hoặc dấu hiệu thần kinh;
- Chảy máu bất thường, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen;
- Phản ứng sau dùng thuốc như khó thở, phát ban toàn thân, sưng môi, lưỡi hoặc vùng mặt;
- Bất kỳ biểu hiện nào diễn tiến nhanh, khác thường hoặc khiến người bệnh cảm thấy không an toàn.
Người bệnh không nên tự điều chỉnh thuốc để xử trí các dấu hiệu nghiêm trọng nếu chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Cùng xây dựng hành trình chăm sóc an toàn
Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh thế giới năm 2026, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức kêu gọi mỗi nhân viên y tế tiếp tục thực hiện đúng quy trình chuyên môn, tăng cường giao tiếp, phối hợp liên chuyên khoa, bảo đảm an toàn trong chẩn đoán, điều trị và sử dụng thuốc.
Mỗi người bệnh và người chăm sóc hãy chủ động cung cấp thông tin, đặt câu hỏi khi chưa rõ, tuân thủ điều trị, theo dõi sức khỏe và thông báo kịp thời các dấu hiệu bất thường.
Mỗi thông tin được xác nhận, mỗi thuốc được kiểm tra và mỗi câu hỏi được giải đáp đều có thể trở thành một lớp bảo vệ người bệnh.
Chăm sóc an toàn không phải là một thời điểm riêng lẻ, mà là cam kết được duy trì trong suốt hành trình sống cùng bệnh mạn tính.
Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh thế giới 17/9/2026 với thông điệp: Chăm sóc an toàn cho người mắc bệnh không lây nhiễm – Chăm sóc an toàn suốt đời.